Bevoegdheden
Bevoegdheden zijn rechten die toezichthouders en handhavers hebben gekregen om hun taak te kunnen uitoefenen. Die rechten (en plichten) staan beschreven in de Algemene wet bestuursrecht (Awb), de wetten waarop het toezicht plaatsvindt en de Wet strafvordering (BOA's).
Nieuws
Handhavingsbevoegdheid na eerdere gestaakte handhavingsacties
Bron: Raad van State d.d. 15-2-2012 (17-2-12)
In deze zaak had het college twee eerdere handhavingsprocedures (last onder dwangsom in 2003 en in 2005) gestaakt. In die procedures heeft het college zich niet langer verzet tegen het gebruik van een voormalige bedrijfswoning als burgerwoning. Over de vraag of het bevoegd gezag later alsnog in redelijkheid tot handhavend optreden kan overgaan, is de Afdeling helder: "[het voorgaande, red] betekent niet dat het college later niet alsnog handhavend kan optreden, bijvoorbeeld vanwege een ingediend verzoek om handhaving of verandering in de omvang van de overtreding. De situatie is ten opzichte van 2005 wezenlijk gewijzigd doordat het aantal woonappartementen is toegenomen. Daarnaast heeft het in het aangrenzende gebouw gevestigde bedrijf KBSM het college bij brief van 19 juni 2009 verzocht om handhavend op te treden.(...)' Kortom, onder bepaalde omstandigheden mag een overtreder er -met een beroep op eerdere gestaakte handhavingsacties- rechtens niet op vertrouwen dat wederom van handhavend optreden zal worden afgezien. De handhavingsbevoegdheid is in die zin, mits die omstandigheden deugdelijk gemotiveerd worden, ruim.
Onderzoeksplicht concreet zicht op legalisatie (ook bij te kwader trouw)
Bron: Raad van State d.d. 8 februari 2012 (15-2-12)
Volgens vaste jurisprudentie geldt een beginselplicht tot handhaving, tenzij zich bijzondere omstandigheden voordoen. Een bijzondere omstandigheid doet zich o.a. voor als sprake is van een concreet zicht op legalisatie. Voordat het bestuursorgaan een handhavingsbesluit neemt, heeft het een plicht te onderzoeken of concreet zicht op legalisering bestaat. Volgens deze uitspraak dient die onderzoeksplicht ruim te worden uitgelegd. De plicht geldt ook indien te kwader trouw is gehandeld.
Gebruik strafrechtelijk bewijs in bestuursrecht
Bron: Raad van State d.d. 1 februari 2012 (3-2-12)
De burgemeester van Venlo had met toepassing van artikel 13b lid 1 Opiumwet gelast dat een woning voor een jaar werd gesloten, omdat geconstateerd was dat in de woning cocaïne en heroïne was verkocht. De burgemeester ontleende die constatering aan bewijs dat in het kader van de strafzaak was vergaard.
De Afdeling oordeelde dat het bewijs kon worden gebruikt:
"Uit het gegeven dat de strafzaak tegen appellant is geseponeerd, volgt niet dat de burgemeester het bewijsmateriaal uit die strafzaak niet aan het bij de rechtbank bestreden besluit ten grondslag mocht leggen. De burgemeester diende een eigen beoordeling te maken van hetgeen is opgenomen in onder meer de processen-verbaal die aan het bij de rechtbank bestreden besluit ten grondslag zijn gelegd (..)."
Over (het uitgaan van) de juistheid van de verklaringen overweegt de Afdeling:
"Zoals de rechtbank met juistheid onder verwijzing naar vaste jurisprudentie van de Afdeling (onder meer de uitspraak van 28 juli 2010 in zaak nr. 201000947/1/H3) heeft overwogen, mag het bestuursorgaan in beginsel uitgaan van de juistheid van de inhoud van een op ambtseed of ambtsbelofte opgemaakt proces-verbaal. Dit houdt in een geval als hier aan de orde in, dat het bestuursorgaan ervan mag uitgaan dat de verklaring van een getuige juist is weergegeven in het op ambtseed of ambtsbelofte opgemaakte proces-verbaal. De rechtbank heeft in hetgeen [appellant] heeft aangevoerd terecht geen grond gezien om te komen tot het oordeel dat het bestuursorgaan niet daarvan mocht uitgaan."
Onrechtmatig bestuursrechtelijk beslag op verwaarloosde paarden heeft gevolgen voor strafzaak
Bron: Hof Leeuwarden d.d. 18 oktober 2011, LJNBU1533 (7-12-11)
Interessant arrest, met name ook voor de nieuwe dierenpolitie. Het OM voert al langer het beleid om op verwaarloosde (en dus levende) dieren geen strafvorderlijk beslag meer te leggen in verband met de hoge kosten. In deze zaak was bestuursrechtelijk beslag op een aantal verwaarloosde paarden gelegd. De dieren waren direct afgevoerd en een paar dagen voor behandeling van het bezwaarschift door het CBB verkocht. Het CBB oordeelde dat de inbeslagname onrechtmatig was. In deze strafzaak komt het Hof tot de conclusie dat er zo nauw contact is geweest tussen bestuur (waarschijnlijk de AID, thans nVWA) en OM (Functioneel Parket) over de inbeslagname dat de onrechtmatigheid ook doorwerkt in de strafzaak in de vorm van strafvermindering. Het Hof overweegt lettelijk: 'Bij het nemen van de beslagbeslissing was het op basis van de bevindingen van de verbalisanten duidelijk dat niet alle paarden in dezelfde mate de nodige verzorging was onthouden. Van belang is dat de waarheidsvinding ten aanzien van de aangetroffen situatie van de paarden ook op andere wijze gediend kon worden dan door inbeslagneming. Inbeslagneming zou in dit geval naast beëindiging van de onacceptabele toestand ten aanzien van een deel van de paarden slechts de mogelijke verbeurdverklaring (als bijkomende straf) kunnen dienen. Door onder de gegeven omstandigheden onvoorwaardelijk in te stemmen met spoedbestuursdwang dient het openbaar ministerie verantwoordelijk gehouden te worden voor de strafrechtelijke gevolgen van dit optreden. '
Publicaties
- BJZ 2009038984 Nadere kabinetsreactie handhavingsstructuur en eindbeeld Mans/Wabo/Oosting (doc)
- Dossier handhaving door gemeenten (externe link)
- Handhavingswijzer (externe link)
- Handreiking bestuurlijke sanctiemiddelen (2007, Brabant) (externe link)
- Circulaire buitengewoon opsporingsambtenaar 2011 (externe link)
Praktijkvoorbeelden
Wet- en regelgeving
- Besluit aanwijzing ambtenaren VROM-regelgeving (externe link)
- Circulaire bekwaamheid buitengewoon opsporingsambtenaar (externe link)
- Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar (externe link)
- Wet van 20 december 2007, ivm Wet bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte (externe link)
- Visserijwet 1963, Besluit aanwijzing toezichthouders (externe link)
Jurisprudentie
- Handhavingsbevoegdheid na eerdere gestaakte handhavingsacties (externe link)
- Onderzoeksplicht concreet zicht op legalisatie (ook bij te kwader trouw) (externe link)
- Gebruik strafrechtelijk bewijs in bestuursrecht (externe link)
- Onrechtmatig bestuursrechtelijk beslag heeft gevolgen voor strafzaak (externe link)
- Aanwijzing handhaving milieurecht is geen rechtsregel (externe link)
- Onrechtmatig bestuursrechtelijk beslag heeft gevolgen voor strafzaak (externe link)
- Onderzoeksplicht concreet zicht op legalisatie (ook bij te kwader trouw) (externe link)
- Handhavingsbevoegdheid na eerdere gestaakte handhavingsacties (externe link)
- Gebruik strafrechtelijk bewijs in bestuursrecht (externe link)
- Aanwijzing handhaving milieurecht is geen rechtsregel (externe link)